Voor een tijdelijke verplaatsbare zorgwoning van maximaal 50 m² brutovloeroppervlakte en maximaal 3,5 meter hoog is in Vlaanderen onder voorwaarden geen verplichte architectenmedewerking nodig. Dat is geen vrijstelling van de zorgwoonmelding, technische voorbereiding of EPB. Bij een andere constructie of verbouwing moet je de architectenplicht afzonderlijk laten bepalen.

Architect, melding en EPB: drie verschillende vragen
De melding of vergunning gaat over de plaatsing en het toegelaten gebruik. De architectenplicht bepaalt of je voor de betreffende werken een architect moet inschakelen. EPB gaat over energieprestatie en binnenklimaat. Een uitzondering in het ene traject schrapt de andere verplichtingen niet.
Voor een kleine zorgunit kan een melding dus samengaan met een vrijstelling van verplichte architectenmedewerking én de verplichting om een EPB-verslaggever te betrekken. Laat het concrete project op elk punt beoordelen voordat je de uitvoering bestelt.
Wanneer kan een verplaatsbare zorgunit zonder verplichte architect?
De Vlaamse uitleg voor de zorgwoonmelding beschrijft deze mogelijkheid voor een tijdelijke verplaatsbare constructie met maximaal 50 m² brutovloeroppervlakte en maximaal 3,5 meter hoogte. De algemene uitleg over verplaatsbare prefab- en modulaire constructies noemt ook dat de constructie niet gestapeld is.
Gebruik de definitieve maten van de uitvoering. Een modelnaam of afgeronde oppervlakte uit een advertentie is onvoldoende. Controleer ook of de constructie werkelijk onder de uitzondering valt. De mogelijkheid om later een hijskraan te gebruiken maakt niet elk gebouw automatisch een vrijgestelde verplaatsbare unit.
Vrijstelling betekent dat de medewerking niet verplicht is. Je kunt nog steeds een architect of andere geschikte deskundige betrekken als de locatie, indeling of aansluiting op bestaande bebouwing dat nuttig maakt.
Wat bij een aanbouw, bestaand bijgebouw of stabiliteitswerken?
Zorgwonen in een deel van de hoofdwoning of in een bestaand bijgebouw is een ander bouwproject dan een nieuwe unit plaatsen. De ingrepen bepalen mee welke medewerking nodig is. Denk aan een dragende muur verwijderen, een opening maken of een bestaande constructie uitbreiden.
De officiële zorgwoonprocedure maakt voor werken zonder stabiliteitsingrepen een onderscheid met werken waarvoor een architect betrokken moet worden. Laat vóór de uitvoering aangeven welke ingrepen het plan precies bevat. De zorgwoonfunctie is geen algemene uitzondering voor elke verbouwing.
Wat als de woning groter is of op een bouwgrond komt?
Buiten de genoemde maat- en constructievoorwaarden mag je de uitzondering niet zomaar blijven toepassen. Laat het bouwconcept en de vereiste medewerking opnieuw beoordelen. Bij een zelfstandige nieuwe woning speelt bovendien een andere ruimtelijke vraag dan bij een ondergeschikte zorgunit naast een bestaande woning.
Een onbebouwde bouwgrond zonder bestaande hoofdwoning voldoet niet alleen door de bestemming bouwgrond aan de bijzondere zorgwoonregeling. Onderzoek eerst welk woonproject daar toegelaten is. De combinatie van bestemming, voorschriften, bouwplan en procedure bepaalt het traject; het woord modulair verandert dat niet.
Wie controleert ondergrond, steunpunten en aansluitingen?
Ook zonder verplichte architect moeten die onderdelen technisch kloppen. Vraag wie de onderbouw ontwerpt, wie de plaatsingsvoorschriften levert en wie bestaande aansluitingen beoordeelt. Een vlak gazon bewijst niet dat de bodem en ondersteuning geschikt zijn.
Zorg dat de uitvoerders dezelfde modelversie, vloerhoogte en aansluitpunten gebruiken. De gids voor plaatsing van een zorgwoning helpt om de werkzaamheden van voorbereiding tot oplevering te verdelen.
Blijft een EPB-verslaggever nodig?
Voor vrijstaande zorgwoningen met een melding vanaf 2022 gelden ook onder 50 m² specifieke EPB-verplichtingen. De Vlaamse EPB-pedia vermeldt betrokkenheid vanaf de start, een startverklaring en een aangifte. Grotere vrijstaande zorgwoningen vallen onder de toepasselijke nieuwbouweisen.
Laat de verslaggever de gekozen uitvoering beoordelen vóór de werken. Wintervastheid, een goed geïsoleerde wand of een buitenlandse productfiche vervangt geen projectbeoordeling. Lees meer over EPB bij een zorgwoning.
Wat spreek je vóór de bestelling af?
Leg vast welke procedure wordt gevolgd, of een architect nodig is en wie de plannen, technische gegevens en eventuele EPB-verslaggeving verzorgt. Vraag ook wie vragen van de gemeente opvolgt en wanneer het project rechtsgeldig mag starten.
Bij Eluna bespreken we het model, de gewenste aanpassingen en de plaatsing. Voor een modulaire zorgwoning stemmen we de gegevens van de gekozen uitvoering af op wat voor de voorbereiding nodig is. Zo vertrekken de woning, het dossier en de terreinwerken van hetzelfde plan.
.png)
(1).png)
